Từ câu chuyện Ấn Độ đến câu hỏi bảo vệ thí sinh trung thực

Một đề thi bị lộ có thể được xử lý bằng hủy kết quả và tổ chức thi lại. Tuy nhiên, khi sai phạm phát sinh trong quá trình tổ chức, thí sinh trung thực vẫn có thể phải trả thêm bằng thời gian, chi phí, niềm tin, và cơ hội. Những phần mất mát ấy không hiện ra đầy đủ trong điểm số.

Những chai thuốc rỗng nằm trên bãi cỏ cạnh một cơ sở điều trị. 

1. Câu hỏi không nằm trong đề thi

Tác giả viết

Ba ngày trước kỳ thi lại, Kahaan Patel, 17 tuổi, qua đời do tự sát tại Ahmedabad. Trước đó, em đã rời phòng thi tuyển sinh y khoa NEET với cảm giác nhẹ nhõm. Bài làm đã xong, tương lai dường như vừa mở. Tin đề thi bị lộ lập tức khép cánh cửa ấy. Gần hai triệu thí sinh phải thi lại. Theo bài báo chính, ít nhất 21 học sinh, sinh viên đã qua đời do tự sát trong bối cảnh khủng hoảng này; cách diễn đạt của nguồn, “allegedly upset” - theo nghĩa liên hệ được gia đình và truyền thông nêu, không phải kết luận nhân quả đơn tuyến.

Kahaan hỏi cha: “Con có lỗi gì? Những học sinh làm bài trung thực có lỗi gì?” Cách đó hàng trăm kilômét, Pradeep Kumar, 23 tuổi, cũng chuẩn bị thi lại. Cha anh đã bán đất, vay hơn một triệu rupee để đổi lấy cơ hội bước vào tầng lớp chuyên môn. Với gia đình ấy, đề thi không chỉ là giấy. Nó là đất đai đã bán, khoản nợ phải trả, bốn năm học kéo dài và niềm tin rằng nỗ lực học tập sẽ được kết quả đánh giá ghi nhận.

Ghi chú biên tập

EWLCC ghim câu hỏi “Tôi có lỗi gì?” không nhằm tìm câu trả lời đạo đức cho riêng Kahaan. Câu hỏi ấy đặt lại vấn đề phân bổ trách nhiệm và chi phí khắc phục.

Khi cơ quan tổ chức xác lập quy chế và có thẩm quyền công nhận kết quả, chi phí khắc phục nên được phân bổ ra sao nếu cơ chế bảo vệ kỳ thi thất bại?

Các chi phí phát sinh sau quyết định thi lại

Tác giả viết

Hủy kỳ thi và tổ chức lại có vẻ là giải pháp trung tính. Tất cả cùng làm lại, công bằng được phục hồi. 

Tuy thế “tất cả” không bắt đầu từ cùng điểm. Gia đình khá giả có thể mua thêm thời gian luyện thi, chỗ ở, và hỗ trợ tâm lý. Gia đình đã bán đất hoặc vay nợ phải trả thêm bằng tài sản chưa chắc còn. Học sinh khỏe hơn có thể tái huy động sức lực; học sinh đang kiệt quệ phải quay lại đường chạy ngay sau khi đích đến vừa bị dời đi.

Ghi chú biên tập

Bình đẳng về thủ tục, cùng thi lại, không tự động tạo công bằng về hậu quả. 

Chính sách sửa sai chỉ công bằng khi tính cả chi phí không phân bố đều như tiền, thời gian, sức khỏe, khả năng tiếp tục trì hoãn việc làm, và niềm tin rằng lần thi sau sẽ sạch.

2. Khi tổn hại hình thành qua nhiều khâu

Từ tổn hại trực tiếp đến tổn hại phân tán qua quy trình

Ghi chú biên tập

Tổn hại trực tiếp thường dễ nhận diện qua hành động, người chịu tác động và thời điểm xảy ra. Tổn hại mang tính thể chế khó thấy hơn vì hình thành qua nhiều khâu của một quy trình.

Tổn hại trực tiếp thường dễ nhận diện qua hành động, người chịu tác động và thời điểm xảy ra. Khó nhận diện hơn là tổn hại hình thành qua nhiều khâu, từ bảo mật đề thất bại ở nơi này đến quyết định thi lại được ban hành ở nơi khác, còn chi phí chuẩn bị thêm do gia đình, và thí sinh trực tiếp gánh chịu.

Thiết chế và cách phân phối cơ hội khiến nhóm nào đó chịu thiệt hại có thể dự báo, dù không có lệnh trực tiếp làm hại họ. Gọi tên như vậy không thay thế điều tra pháp lý. Nó giúp nhìn thấy phần còn lại sau khi hành vi lộ đề đã được điều tra và các cá nhân liên quan bị xử lý theo pháp luật. Những điều kiện nào khiến một kỳ thi trở thành chiếc cổ chai của tuổi trẻ, và cơ chế nào có thể hạn chế sai phạm tái diễn?

Không giản lược tự sát thành một nguyên nhân

Ghi chú biên tập

Ở đây cần dừng trước ranh giới quan trọng. Không thể nói vụ lộ đề “gây” từng cái chết chỉ từ trình tự thời gian hoặc lời kể đau đớn của gia đình. 

Tổ chức Y tế Thế giới nhấn mạnh nguy cơ tự sát có tính đa yếu tố, từ sức khỏe tâm thần, cô lập, kỳ thị tìm trợ giúp, đến khủng hoảng cấp thời, và khả năng tiếp cận phương tiện, các yếu tố ấy đều có thể góp phần. 

Trách nhiệm biên tập vì thế gồm hai việc cùng lúc, theo đó, không biến bi kịch thành phương trình đơn giản; cũng không dùng tính đa yếu tố để miễn trách nhiệm cho môi trường xã hội.

Nếu giọt nước cuối làm tràn ly, không nên gọi giọt nước là toàn bộ nguyên nhân. Cũng không nên giả vờ chiếc ly chưa từng đầy.

Nghiên cứu mới của nhóm Penn State, đăng trực tuyến trên Journal of Adolescent Health và được Neuroscience News giới thiệu ngày 4/8/2026, cung cấp thêm cơ sở khoa học cho cách nhìn ấy. 

Phân tích dữ liệu khảo sát của 190.151 học sinh Pennsylvania cho thấy gắn bó gia đình, tham gia đời sống học đường, và ghi nhận của cộng đồng liên hệ với nguy cơ tự sát thấp hơn - trực tiếp hoặc gián tiếp qua mức trầm cảm, sử dụng chất, và bị bắt nạt thấp hơn. Mỗi bước tăng từ mức gắn bó gia đình thấp lên vừa, hoặc vừa lên cao, đi kèm mức giảm khoảng một phần ba nguy cơ trong mô hình nghiên cứu.

Kết quả ấy không thể dùng để chẩn đoán hồi cứu Kahaan, cũng không chứng minh rằng thiếu gắn kết gây cái chết của em. Nó chỉ giúp lý giải vì sao, khi kỳ thi làm sụp cảm giác kiểm soát và tương lai, các “hàng rào” ở thượng nguồn - gia đình biết lắng nghe không phán xét, nhà trường duy trì cảm giác thuộc về, và cộng đồng nhận biết nỗ lực của tuổi trẻ - có thể giảm mức cô lập và mở thêm lối tìm trợ giúp trước khi khủng hoảng trở nên cấp tính.

3. Vì sao kỳ thi có thể mang trọng lượng của cả đời

Lịch sử của chiếc cổng hẹp

Ghi chú biên tập

Thi tuyển bằng văn bản từng là công cụ tuyển chọn mang ý nghĩa tiến bộ. Nó hứa thay huyết thống bằng thành tích, thay ưu ái cá nhân bằng tiêu chí có thể chấm. 

Truyền thống khoa cử Đông Á và bộ máy thi cử hiện đại tại nhiều quốc gia cùng nuôi dưỡng niềm tin rằng bài thi có thể mở đường cho tài năng ngoài tầng lớp đặc quyền. 

Khi giáo dục đại chúng mở rộng nhanh hơn số ghế đại học chất lượng và việc làm ổn định, công nghệ chọn lọc ấy biến thành cổng hẹp. Lời hứa “học để đổi đời” vẫn còn, trong khi số lối ra không tăng tương xứng.

Ấn Độ làm độ căng ấy hiện rõ. Dân số trẻ đông, số có bằng cấp tăng, trong khi cơ hội việc làm ổn định không mở rộng tương xứng. Trong bối cảnh đó, sai phạm thi cử không chỉ ảnh hưởng điểm số; nó còn làm suy yếu niềm tin rằng nỗ lực học tập sẽ được đánh giá công bằng.

Sinh học tiến hóa - não trẻ phản ứng với mất tương lai

Ghi chú biên tập

Từ góc nhìn tiến hóa, địa vị, thuộc về, và khả năng dự đoán môi trường từng gắn chặt với an toàn. 

Não không trải nghiệm “tương lai” như khái niệm trừu tượng thuần túy; nó ước lượng phần thưởng, nguy cơ, và khả năng kiểm soát. Tuổi vị thành niên là giai đoạn hệ thống nhạy với phần thưởng và đánh giá xã hội phát triển mạnh, trong khi năng lực điều hòa dài hạn còn tiếp tục hoàn thiện. Cú đảo ngược bất ngờ - đã hoàn thành rồi bị buộc trở lại vạch xuất phát - có thể được cảm nhận như mất kiểm soát, mất địa vị, và mất lối thoát cùng lúc.

Giải thích sinh học không có nghĩa coi học sinh là yếu đuối hoặc số phận đã được lập trình. Nó nhắc cơ quan thiết kế kỳ thi rằng khả năng chịu đựng không vô hạn, và “cứ thi lại” không phải thao tác vô trùng với hệ thần kinh đang sống trong áp lực.

Nhân học của danh dự gia đình

Ghi chú biên tập

Tại xã hội nơi thành đạt cá nhân gắn với danh dự và dịch chuyển của cả gia đình, kỳ thi mang nhiều lớp nghĩa. 

Học sinh không chỉ làm bài cho mình; em có thể cảm thấy đang mang khoản vay của cha, hy sinh của mẹ, kỳ vọng của họ hàng, và vị thế cộng đồng. Cùng cấu trúc ấy có thể tạo sức bền phi thường, song cũng làm thất bại khó được hiểu như biến cố tạm thời. Nó dễ hóa thành món nợ đạo đức - “Họ hàng đã đặt quá nhiều vào tôi”.

Hiện tượng không thuộc riêng “vùng kém phát triển”. Tại Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Hoa Kỳ hay Anh, cánh cổng có thể mang tên khác - đại học danh giá, kỳ thi chuẩn hóa, học bổng, thực tập - song logic khan hiếm và so sánh vẫn tồn tại. Khác biệt nằm ở số lối đi thay thế, mạng lưới an sinh, mức kỳ thị thất bại, và khả năng khiếu nại có hiệu lực.

4. Đông và tây – hai cách dạy trẻ sống với thất bại hay hai huyền thoại?

Ghi chú biên tập

Cách kể quen thuộc thường đối lập phương đông trọng thi cử, kỷ luật, và gia đình với phương tây trọng cá tính, lựa chọn, và sức khỏe tinh thần. Đối lập ấy có chút giá trị mô tả, song dễ biến văn hóa thành hai chiếc hộp kín. 

Phương tây cũng có trường tinh hoa, nợ học phí, tuyển sinh cạnh tranh, và phụ huynh quản lý thành tích. Phương đông cũng có truyền thống học để tu dưỡng, trách nhiệm cộng đồng, và nhiều gia đình biết bảo vệ con trước áp lực.

Khác biệt đáng bàn không phải “bên nào yêu trẻ hơn”, mà là thông điệp trẻ nhận được khi quy trình không vận hành như dự kiến.

 Cách giáo dục thứ nhất nói hãy chịu đựng vì đời vốn thế. Cách thứ hai nói cảm xúc của em là trung tâm, phương án tổ chức cần tính đến trạng thái tâm lý của trẻ. 

Cả hai đều có thể lệch. Chịu đựng không kèm khả năng nêu ý kiến biến sức bền thành khả năng chấp nhận thiếu phản biện. Bảo vệ không kèm năng lực chịu thất vọng biến cảm xúc thành thước đo duy nhất.

Thời đại số làm hai lệch lạc gặp nhau. Bảng điểm, tin lộ đề, lời chế giễu, và phẫn nộ lan tức thì; thuật toán biến so sánh cục bộ thành sân vận động không có giờ đóng cửa. 

Giáo dục phù hợp cần dạy đồng thời bốn năng lực gồm chịu được thất vọng; nhận biết điều thiếu công bằng; tìm trợ giúp trước khủng hoảng; và cùng người khác tìm giải pháp mà không gây thêm tổn hại.

5. Trường hợp Tuyên Quang – Những khác biệt cần giữ

Ghi chú biên tập

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang xuất hiện 147 điểm 10 môn toán trong 13/15 phòng thi. Điều tra ban đầu xác định sai phạm ở khâu coi thi và hướng dẫn làm bài. 

Tại cuộc họp báo sáng 5/8 ở Hà Nội, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết sẽ hủy kết quả thi ngày 11–12/6 tại điểm thi này và tổ chức thi lại tất cả các môn cho 328 thí sinh, dự kiến vào ngày 14–15/8; kết quả dự kiến được công bố ngày 19/8. Cùng thời điểm, Bộ Công an cho biết 29 bị can đã bị khởi tố về tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ, trong đó 7 người bị tạm giam.

So sánh cần giữ tỷ lệ. Tại Việt Nam, chưa có bất cứ cơ sở nào để gắn vụ Tuyên Quang với hậu quả tự sát như câu chuyện Ấn Độ. Phản ứng điều tra, khởi tố, và lấy ý kiến phụ huynh là các khác biệt quan trọng. 

Lưu ý quan trọng: Đối chiếu hai trường hợp không nhằm dự báo diễn biến từ nơi này sang nơi khác. Mục đích chỉ là nhận diện câu hỏi chung về đạo đức khắc phục hậu quả: “Làm thế nào bảo vệ thí sinh trung thực trong khi vẫn khôi phục độ tin cậy của kỳ thi?”.

Thi lại và các điều kiện để khôi phục công bằng

Ghi chú biên tập

Đồng thuận thi lại cho thấy phụ huynh và thí sinh sẵn sàng chấp nhận thêm gánh nặng để bảo vệ độ tin cậy của kết quả. Đó là lựa chọn đáng tôn trọng. Đồng thuận ấy không làm mất nhu cầu tiếp tục hỗ trợ thí sinh trong quá trình khắc phục.

Lịch thi có làm lỡ tuyển sinh không? Đề mới có độ khó tương đương không? Thí sinh ở xa được hỗ trợ ra sao? Em trung thực bị ảnh hưởng tâm lý có kênh trợ giúp nào không? Kết quả cũ và mới được xử lý theo chuẩn nào? Khiếu nại được giải quyết trong bao lâu?

Công bằng không chỉ là tìm lại điểm đúng. Công bằng còn là trả lại khả năng dự đoán, giải thích tiêu chí, bù đắp chi phí hợp lý, và phân biệt người hưởng lợi từ gian lận với thí sinh bị cuốn vào sai phạm ngoài ý muốn.

6. Sửa sai cần đi cùng tái thiết kế quy trình

Ghi chú biên tập

Xử lý sau sai phạm chỉ hoàn tất khi cách vận hành cũng thay đổi. Hậu khủng hoảng thi cử, ít nhất, sáu lớp sửa chữa cần được nhìn thấy.

Sáu lớp sửa chữa ấy gồm bảo mật đề có kiểm toán độc lập; nhật ký trách nhiệm có thể truy vết; kịch bản ứng phó được công bố trước; cơ chế xem xét quyền lợi thí sinh với thành phần bảo đảm tính độc lập cần thiết; hỗ trợ tài chính và tâm lý; và rà soát hậu sự cố nhằm xác định nguyên nhân gốc, bên cạnh các biện pháp xử lý trước mắt.

Quan trọng hơn, giáo dục phải giảm tình trạng “một kỳ thi - một đời”. Nhiều cửa vào, khả năng thi lại theo lịch định kỳ, công nhận học tập tích lũy, và lối chuyển tiếp giữa học thuật với nghề nghiệp sẽ không xóa cạnh tranh. Tuy thế, chúng ngăn thất bại tại một thời điểm biến thành phán quyết về toàn bộ tương lai.

7. Lắng nghe trước khi khủng hoảng trở nên cấp tính

Tác giả viết

Cha của Kahaan nói điều ông mong muốn không phải tiền bồi thường mà là trách nhiệm giải trình. Lời ông gửi tới phụ huynh và những người tổ chức kỳ thi ngắn hơn mọi báo cáo cải cách - hãy nghe tiếng nói của giới trẻ trước khi họ im lặng.

Ghi chú biên tập

Nghe không phải chờ tới lúc khủng hoảng có tên trên báo. Nghe là tạo kênh kín để học sinh báo khó khăn tâm lý; là huấn luyện giáo viên nhận diện thay đổi đáng lo; công bố rõ nơi khiếu nại; và hỏi thí sinh về chi phí của phương án sửa sai.

Tổn hại phân tán qua nhiều khâu khó được nhận diện vì mỗi mắt xích chỉ làm phần việc nhỏ. Phòng ngừa cũng phải đi theo hướng ngược lại, theo đó, mỗi khâu cần xác định rõ phần trách nhiệm của mình. Khi đề thi và khâu bảo mật có sai phạm, cần rà soát nguyên nhân. Khi quy trình bộc lộ lỗ hổng, cần điều chỉnh quy trình. Khi niềm tin bị tổn thương, tổ chức thi lại cần đi cùng hỗ trợ để thí sinh không phải trở lại phòng thi như chưa có gì xảy ra.

Ghi chú cuối bài

Bài có đề cập tự sát nhưng không mô tả phương thức ngoài mức tối thiểu cần thiết để phản ánh nguồn. Nếu bạn hoặc ai đó đang có ý nghĩ tự làm hại mình, hãy tìm đến ngay một người đáng tin cậy, cơ sở y tế hoặc dịch vụ khẩn cấp tại nơi đang sống. Không để cá nhân đang có nguy cơ ở một mình và hạn chế khả năng tiếp cận phương tiện gây hại. 

Tại Việt Nam, có thể gọi 115 trong tình huống cấp cứu; trẻ em và người chăm sóc có thể liên hệ Tổng đài Quốc gia Bảo vệ Trẻ em 111. Bài không thay thế đánh giá chuyên môn.

Bộ câu hỏi văn hóa - ngôn ngữ

1. “What was my fault?” khác “What did I do wrong?” ra sao?

Câu thứ nhất hỏi về lỗi hoặc trách nhiệm bị gán; câu thứ hai thiên về hành động cụ thể đã làm sai. Trong bối cảnh này, “Tôi có lỗi gì?” giữ được sắc thái bị buộc gánh hậu quả dù không gây sai phạm.

2. “Paper leak” có phải giấy bị rò rỉ?

Không. Trong ngữ cảnh thi cử, đó là lộ đề hoặc rò rỉ đề thi trước giờ làm bài.

3. Vì sao bài nói tới “tổn hại mang tính thể chế”?

Tổn hại có thể phát sinh từ cách nhiều quy trình và quyết định tương tác với nhau, dù không có cá nhân nào chủ ý tạo toàn bộ hậu quả. Khái niệm này giúp xem xét trách nhiệm phòng ngừa và khắc phục, không thay thế kết luận điều tra hoặc phán quyết pháp lý.

4. “Accountability” chỉ là trách nhiệm?

Gần hơn là trách nhiệm giải trình - phải giải thích quyết định, xác định ai chịu trách nhiệm, và chấp nhận cơ chế sửa chữa hoặc chế tài.

5. “High-stakes examination” nên dịch thế nào?

Kỳ thi có hệ quả lớn, hoặc kỳ thi mang tính quyết định. “Thi sống còn” giàu cảm xúc nhưng không nên dùng như thuật ngữ trung tính.

6. Thi lại có luôn khôi phục công bằng?

Không nhất thiết. Nó có thể khôi phục khả năng so sánh điểm, song vẫn tạo chi phí không đều và cần cơ chế bảo vệ thí sinh trung thực.

7. So sánh Ấn Độ với Việt Nam có phải đánh đồng?

Không, nếu nêu rõ khác biệt về quy mô, hậu quả, phản ứng pháp lý, và tình trạng chứng cứ; đối chiếu nhằm nhận diện câu hỏi chung chứ không tuyên bố hai vụ giống nhau.

Thuật ngữ đáng chú ý

Thông tin bài

Biên soạn tiếng Việt

EWLCC.

Biên tập và chủ giải văn hóa – ngôn ngữ

EWLCC.

Tư liệu khởi đầu

Soutik Biswas, “What was my fault?: How India’s exam paper leak ended young lives”, đăng ngày 4/8/2026; tham khảo qua bản đăng lại trên AOL

Tư liệu đối chiếu và phát triển

Neuroscience News/Penn State về liên kết xã hội và công nhận như yếu tố bảo vệ; WHO: Adolescent mental health và Suicide prevention; 

UNESCO: tài liệu về kỳ thi có hệ quả lớn, văn hóa kiểm tra và trường học hạnh phúc; Nhân Dân, Tuổi Trẻ và Znews về vụ thi tốt nghiệp THPT 2026 tại Tuyên Quang.

Lưu ý phương pháp

• Bài phân biệt dữ kiện được nguồn thuật lại, lời kể của gia đình, cáo buộc đang tranh cãi và bình luận của EWLCC.
• Không suy quan hệ nhân quả đơn tuyến giữa vụ lộ đề với từng trường hợp tự sát; không suy đoán chẩn đoán sức khỏe tâm thần của cá nhân đã mất.
• Bài xem xét tổn hại phát sinh qua nhiều khâu của quy trình như một khung phân tích xã hội; cách tiếp cận này không thay thế kết luận điều tra hoặc phán quyết pháp lý.
• Phần Tuyên Quang được cập nhật theo thông tin công bố tại cuộc họp báo của Bộ Giáo dục và Đào tạo sáng 5/8/2026; trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân vẫn tiếp tục được cơ quan điều tra làm rõ.
• Bài hạn chế chi tiết về phương thức tự sát, tránh lãng mạn hóa bi kịch hoặc quy giản cái chết thành minh họa cho một kết luận có sẵn.

Chú thích ảnh

Ảnh không ghi hiện trường câu chuyện Ấn Độ, cũng không kể thay nguyên nhân của bất kỳ cái chết nào. Những chai thuốc rỗng chỉ gợi câu hỏi về các nhu cầu sức khỏe tinh thần dễ bị bỏ lại sau khủng hoảng. Ảnh: EWLCC.

Đường dẫn tư liệu

• Soutik Biswas, bài phóng sự về ảnh hưởng của vụ lộ đề thi y khoa tại Ấn Độ; nội dung BBC News, bản đăng lại trên AOL:

https://www.aol.com/articles/fault-indias-exam-paper-leak-233604000.html

• Nhân Dân - khởi tố tại Tuyên Quang: https://nhandan.vn/khoi-to-them-15-bi-can-lien-quan-den-ky-thi-tot-nghiep-trung-hoc-pho-thong-nam-2026-tai-tuyen-quang-post975221.html
• Tuổi Trẻ - quyền xét tuyển và đề xuất thi lại: https://tuoitre.vn/bo-gd-dt-328-thi-sinh-chuyen-tuyen-quang-van-duoc-dang-ky-xet-tuyen-dai-hoc-100260709105217457.htm
• Znews - quyết định thi lại tất cả các môn: https://znews.vn/bo-gd-dt-huy-tat-ca-ket-qua-thi-cua-328-thi-sinh-chuyen-tuyen-quang-post1667598.html
• Tuổi Trẻ - 29 bị can, 7 người bị tạm giam: https://tuoitre.vn/vu-hon-140-diem-10-toan-tai-chuyen-tuyen-quang-da-khoi-to-29-bi-can-bat-tam-giam-7-nguoi-100260730140325135.htm
• Neuroscience News - Social Bonds and Recognition Reduce Teen Suicide Risk: https://neurosciencenews.com/social-bonds-teen-mental-health-31177/
• Journal of Adolescent Health - A Socioecological Approach to Adolescent Suicide Risk: https://www.jahonline.org/article/S1054-139X(26)00226-0/fulltext
• WHO - Adolescent mental health: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/adolescent-mental-health
• WHO - Suicide prevention: https://www.who.int/health-topics/suicide
• UNESCO - The culture of testing: https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000261955
• UNESCO - Why the world needs happy schools: https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000389119