Văn Hóa Đông Tây

Nhiều bệnh viện công gần đây bắt đầu thay đổi. Họ không làm cải cách lớn lao nhưng thay đổi nhỏ như làm mới bảng chỉ dẫn, tái bố trí luồng đi theo tầng, hoặc đơn giản thêm vài mũi tên rõ ràng, mang hiệu quả lớn.

Một bác sỹ trao đổi rằng nếu bệnh viện công phải hạch toán toàn bộ chi phí thật - từ lương, điện nước, vật tư đến hao mòn thiết bị - mô hình hiện tại sẽ lỗ tuyệt đối. Mâu thuẫn tài khóa ấy khiến mọi dự án đầu tư mới đều bị kéo chậm từ thượng tầng, và chậm trễ ấy là điểm nghẽn cơ bản nhất của cải cách y tế công.

Hành trình chữa bệnh không khởi đầu trong bệnh viện. Nó thường bắt đầu từ lúc tôi bước chân ra khỏi nhà, mang theo cơn đau chưa rõ nguyên nhân-giải pháp và cảm giác lúng túng khi cố tìm lối di chuyển trong một đô thị chen chúc.

Hệ thống y tế công được xây dựng để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, nhưng khiến các cá nhân tìm đến nó phải tự xoay xở quá nhiều.

Phần lớn tổn thất do một hành trình điều trị kém hiệu quả không nằm trong hóa đơn và, vì thế, dễ bị coi là không đáng kể

Hầu hết ca điều trị có điểm khởi đầu giống nhau, bước qua cánh cổng bệnh viện với tâm trạng pha trộn giữa lo lắng, mong chờ và nỗi sợ chưa gọi tên.

Có một điều tôi nhận ra rất rõ sau ca mổ, bệnh viện chữa bằng kỹ thuật chưa đủ, mà còn bằng ngôn ngữ.

Ngõ nhỏ dẫn tới Bệnh viện ĐB, khoảnh khắc bệnh nhân thực sự bước vào hệ thống y tế công từ không gian đời sống thường nhật.

Tuần qua chứng kiến ba bê bối gây rối loạn Đảng Cộng hòa. Bom tấn trong số bộ ba là vụ lãnh đạo bang chiến trường North Carolina, thủ túc của ứng viên tổng thống Donald Trump. Bê bối phản ánh tột đỉnh tha hóa và làm rõ thêm phẩm hạnh của những ai được ứng viên Trump “cổ súy nhiệt tình” (The Hill - TH).

Ba hôm sau vụ ám sát hụt lần hai cựu Tổng thống Dondald Trump, bỗng thấy hiện tượng hiếm. Ngày 18/9, hơn trăm thành viên Cộng hòa gửi thư ủng hộ ứng viên tổng thống đối lập. Lá thư kỳ lạ hẳn có giá trị phản tỉnh.

Chi tiết ứng viên tổng thống Donald Trump tố dân nhập cư Haiti ăn thịt thú cưng, tại phiên tranh luận tàn khốc tối 10/3, bỗng thành to chuyện. Chưa đầy một tuần, nó leo thang chóng mặt. Dường như thuyết âm mưu đang gặm nhấm xã hội Mỹ hằng ngày.

Khi bầu cử tổng thống Mỹ chính thức khởi động từ ngày 6/9 tại Bắc Carolina, tam mã Cộng hòa lại tăng tốc. Bộ ba - các ứng viên Donald Trump, JD Vance, và RF Kennedy Jr vừa nhập phe Trump-Vance – tô đậm thêm cá tính của họ. Họ thảy đều “kỳ quặc”.

Vừa chốt 1/10, ngày ước hẹn tỷ thí đầu tiên với đối thủ, ứng viên Phó Tổng thống (PTT) JD Vance đã bồn chồn. Đăng đàn hôm 15/8, ông muốn hơn một: “Nhân dân Mỹ xứng đáng xem nhiều cuộc tranh luận nhất có thể” (The Hill). Có lẽ không quá khi ông mang nhãn “chiến binh cuồng nộ” (The Atlantic - TA).

Ứng viên phó tổng thống (PTT) phe Dân chủ xuất hiện tối 6/8 nhận mưa khen từ báo chí. Hai hôm sau khi Tim Walz, Thống đốc Bang Minesota, bất ngờ được Phó Tổng thống (PTT) Kamala Harris chọn liên danh cùng bà, The Atlantic gọi ông là “chiến binh vui vẻ”. Walz thắp lên niềm hân hoan hiếm hỏi, nối tiếp bởi chứng khoán Mỹ bất ngờ tăng mạnh hôm 8/8, trong nền chính trị đương đại Mỹ u ám.

Trong ba nội dung thề sẽ kháng cáo sau phán quyết cựu tổng thống Donald Trump phạm tội, hai luận điểm nhắm đến nhân chứng ngôi sao. Bên bị kiên trì rằng Michael Cohen bịa tạc tuyệt đối. Nếu vậy, tại sao hội thẩm đoàn, 12 công dân New York do đích thân bên bị tham gia chọn, không hòa đồng với họ?

Anh có động thái mới nhắm đến Nga khi quân đội Ucraine đang gặp bất lợi chưa từng có ở miền đông nước này. Họ sẽ gửi tên lửa tầm xa đầu tiên cho Ucraine đồng thời quyên bố quân đội Anh phải sẵn sàng chiến thắng Nga. Tuyên bố của Anh có thể là dấu hiệu định vị mạnh mẽ cái nhìn rất khác của Anh về Nga sắp tới.

Mỹ thực hiện cuộc xuất tướng bất thường giữa lúc niềm tin của Ucraine vào NATO thấp chưa từng có. Ngày 10/3, phó tổng thống Kamala Harris thăm Ba Lan, quan chức cao cấp nhất của Mỹ sang Châu Âu kể từ xung đột Nga-Ucraine. Chuyến thăm có vẻ như động thái chữa thẹn khi Mỹ bị chỉ trích sợ Nga về chiến lược.

Arab Saudi (AS), khách hàng mua vũ khí Mỹ khủng nhất, vừa giáng chùy chưa từng có lên nước này kể từ sau vụ khủng bố 11/9 mà thủ phạm bị quy là công dân AS. Họ xúi Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) cắt hai triệu thùng/ngày sản lượng dầu thô. Chùy này có thể làm sáng tỏ nhiều quan hệ mơ hồ.

Trừng phạt nhắm vào Nga công bố dồn dập giữa lúc họ có kế hoạch phòng ngự từ lâu. Đang thảo luận gói trừng phạt mạnh nhất, loại Nga khỏi hệ thống thanh toán quốc tế, nhưng họ không nao núng. Dù thế, biết trừng phạt Nga là trừng phạt chính mình, đòn hội đồng thường hồi lâu mới thấy ngấm.

Saudi Arabia, một trong những quốc gia Hồi Giáo bảo thủ hàng đầu, vừa đạt đột phá về nữ quyền. Lần đầu tiên họ cho đăng tuyển nữ tài xế tàu hỏa cao tốc trên tuyến đường đậm tính thần thánh. Động thái này có thể tạo bước ngoặt trên tiến trình nhọc nhằn hướng tới cởi mở của một tôn giáo hà khắc.